Van Agt:                                “Ter wille van het voorkomen van dergelijke gewelddaden in de toekomst moesten wij hiertoe besluiten.”

Een persoonlijk bericht van auteur Harry Walstra naar mij toe, welke ik met jullie wil delen.

Emerson

image

Over de  bevrijdingsactie van mariniers bij de treinkaping van De Punt in 1977 bestaat nog steeds veel onduidelijkheid. Op zaterdag 30 november 2013 werd in De Volkskrant door Ana van Es geschreven dat het Ministerie van Justitie vanaf 1978 een nota geheim heeft gehouden. Een voor toenmalig Minister-President van Agt onthutsende nota (Van Agt was in 1977 de verantwoordelijke Minister van Justitie) over de kogelregen van scherpschutters die tot de dood leidde van zes Molukse treinkapers en twee Nederlandse gijzelaars. Werden er kapers geëxecuteerd? Hadden er Nederlandse en Molukse levens gespaard kunnen worden? Vraagtekens die wellicht uitroeptekens hadden kunnen worden als de feiten uit de nota niet in de doofpot gestopt waren. Uitroeptekens hadden kunnen leiden tot het aftreden van de toenmalig Minister-President.

Op  1 juni van dit jaar was in de media ook al het volgende te lezen:                                                                                               “Mariniers die bij de bevrijdingsactie in de ochtend van 11 juni 1977 de gekaapte trein bij De Punt binnenstormden, hebben nog levende en gewonde Zuid-Molukse kapers geëxecuteerd. Zeker drie en mogelijk vier kapers werden door de mariniers onnodig doodgeschoten. Dat blijkt uit onderzoek van freelance-journalist Jan Beckers, meldt het Dagblad van het Noorden.
In het december nummer van het voetbalhistorisch magazine Half 3 wordt die “bevrijdingsactie” vanuit een héél andere hoek belicht. De van oorsprong Molukse voetbalclub Amboina uit Assen werd zeer zwaar getroffen door de bloedige aanval op de trein. Van de zes omgekomen Molukse kapers waren er vijf voetballend lid van de Molukse club. Oud-voorzitter Sam Saptenno blikt terug op die zwarte dag in de clubhistorie. Op 11 juni 1977 overleefde de toen 23 jarige Amboina voetballer Rudi Lumalessil de kogelregen, maar zijn vriendin én broer kwamen bij die actie om het leven. In Half 3 komt hij aan het woord, blikt hij nog één keer terug en vertelt ook over zijn adoratie voor hét Molukse voetbalidool: Simon Tahamata.                                                                                                                                                                    Tahamata komt ook aan het woord in dit verhaal. Op 22 mei 1979 debuteerde hij als Molukker in Oranje tegen het Argentinië van Diego Maradona. Een héél bijzondere wedstrijd. Tahamata heeft nóg een paar zeer bijzondere wedstrijden gespeeld. Samen met o.a. Willem van Hanegem voetbalde hij een aantal malen in de gevangenis van Veenhuizen tegen Rudi Lumalessil en enkele andere Molukkers die bij de kapingsacties in de jaren 70 betrokken waren. Ook Simon Tahamata is nog steeds diep geraakt door de acties die voor veel Nederlanders en Molukkers nog steeds een open wond zijn.

Een open wond is het zeker voor de inmiddels 82-jarige Karel Monsjou. Op 11 juni 1977 verloren hij bij die bevrijdingsactie zijn enige dochter Ansje Monsjou. Ansje werd slechts 19 jaar. Zijn dochter kwam om door artillerievuur van de Nederlandse scherpschutters. Waarom werd er tot die gewelddadige aanval besloten terwijl later bleek dat er geen serieuze aanwijzingen waren dat de treinkapers gijzelaars zouden gaan fusilleren? Waarom werd in eerste instantie beweerd dat Ansje Monsjou door Molukkers om het leven was gebracht? Nooit heeft  Karel Monsjou antwoord op zijn vragen gekregen  van de Nederlandse regering en de toenmalige Minister van Justitie Van Agt.

Nog een vraagteken:                                   Wat Den Uyl in de regeringsverklaring kort na de kaping in 1977 mede namens de toenmalige minister van Justitie Dries van Agt beweert is totaal afwijkend van wat dezelfde Van Agt anno 2010 in het dagblad Trouw zegt.                                                                               Den Uyl in 1977 in regeringsverklaring: “Gijzelaars werden met de dood bedreigd.”                                                       Van Agt in 2010: “De beslissing om in te grijpen was niet gebaseerd op de verwachting dat er spoedig geweld door de Molukkers gebruikt zou worden. Die gegevens hadden wij niet.”

Vreemd genoeg zegt Van Agt op een ander op internet te beluisteren geluidsfragment kort na afloop van de kaping het volgende:                                                                  
“Ter wille van het voorkomen van dergelijke gewelddaden in de toekomst moesten wij hiertoe besluiten.”                                  
Wat betekent die opmerking nu weer…  Moest er een afschrikwekkend voorbeeld gesteld worden om eventueel volgende actievoerders af te schrikken? Was het doel inderdaad om alle Molukse kapers uit de weg te ruimen en eventuele Nederlandse slachtoffers op de koop toe te nemen?

Als dat zo zou zijn, is dat natuurlijk schandalig. Ook schandalig is het om onder valse voorwendselen (“Er zullen op korte termijn doden vallen onder gijzelaars”) mariniers tot actie te dwingen en hen hun leven op het spel te laten zetten. Net zoals het schandalig is dat toenmalige mariniers momenteel onderzoeksjournalist Jan Beckers bedreigen.

Minister Opstelten van Veiligheid en Justitie heeft inmiddels besloten alsnog onderzoek te laten doen  naar de omstandigheden  rond de bevrijdingsactie bij De Punt in 1977. Waarschijnlijk zal dan óók Dries van Agt er niet langer het zwijgen toe kunnen doen.

Het zou Dries van Agt sieren als hij dat moment niet afwacht en de nabestaanden van Ansje Monsjou, Rien van Baarsel en de zes omgekomen Molukse gijzelnemers nu al de antwoorden op hun vragen geeft. Zij hebben lang genoeg gewacht, mijnheer Van Agt.

Harry Walstra
(Harry Walstra is met hoofdredacteur Ruud Doevendans auteur van het verhaal “Voetbal als pijnstiller” dat verschenen is in het december nummer van Half 3)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s