Geluidsopnamen treinkaping De Punt: mariniers spreken van ‘genadeschot’ en kapers die zijn ‘kapotgeschoten’

Een marinier sprak van een ‘genadeschot’. Twee kapers werden ‘kapotgeschoten’. Dat zeiden mariniers terwijl ze in 1977 de door Molukkers gekaapte trein bij De Punt bevrijdden. De uitlatingen staan op originele geluidsopnamen uit en rond de trein, die de Nederlandse Staat altijd geheim heeft gehouden, maar nu op last van de rechtbank toch heeft vrijgegeven.

 

Het met kogels doorzeefde treinstel waar Molukse gijzelnemers gijzelaars hielden.© ANP

De treinkaping bij De Punt voltrok zich precies veertig jaar geleden. De vraag of mariniers van de Bijzondere Bijstandseenheid (BBE) bij de bevrijding van de trein kapers executeerden, wat altijd ontkend is, achtervolgt de overheid tot op de dag van vandaag.

Nabestaanden van twee gedode kapers voeren een rechtszaak tegen de Nederlandse Staat. Zij stellen mede op basis van autopsierapporten dat Max Papilaja en Hansina Uktolseja in weerloze toestand zijn doodgeschoten en eisen een schadevergoeding.

De rechtbank oordeelde in februari dat voorlopig niet is vast te stellen of er sprake was van executie. Daarom gelastte de rechtbank een uitgebreid onderzoek naar de beëindiging van de kaping en de instructies die de mariniers kregen. De Staat moet daartoe meer informatie prijsgeven, waaronder de geluidsopnamen. De mariniers, inmiddels veteranen van in de zestig, zullen bovendien voor het eerst onder ede door de rechtbank worden gehoord.

Ongemakkelijke details

Een deel van het doorzeefde treinstel.
Een deel van het doorzeefde treinstel. © ANP

Drie BBE-commandanten droegen microfoons met zich mee tijdens de bestorming van de trein, waarbij zes van de negen Zuid-Molukse kapers om het leven kwamen en twee van de 54 gegijzelden. Daarmee is vastgelegd wat de mariniers onderling zeiden terwijl ze een einde maakten aan de langste treinkaping in de wereldgeschiedenis.

Decennia is stilgehouden dat deze geluidsopnamen bestaan. Pas in 2014 kwam aan het licht dat ze in een kluis liggen van het Nederlandse Instituut voor Militaire Historie, op een geluidsband met het opschrift ‘confidentieel’. De overheid heeft sindsdien geprobeerd de opnamen binnenskamers te houden, met als argument dat de mariniers de uitlatingen hebben gedaan in een voor hen levensbedreigende situatie en dat zij recht hebben op privacy.

De transcriptie van de geluidsband, uitgewerkt door experts van het Nederlands Forensisch Instituut (NFI), bevatten ongemakkelijke details voor de Nederlandse Staat. ‘Geven ze hem genadeschot hoor’, zegt een marinier. ‘Deze is dood,’ zegt een commandant in een ander fragment, waarop mariniers in zijn eenheid hem lachend bijvallen: ‘Ja, nu wel.’ ‘Alletwee kapotgeschoten,’ zegt een marinier. ‘[achter]… die leefde nog, die heb ik helemaal [kapot]…’

‘Duidelijk voor de Staat dat er niet onrechtmatig is opgetreden’

‘Het woord ‘genadeschot’ is dodelijk’, zegt advocaat Liesbeth Zegveld. Zij pleit namens de nabestaanden van de kapers voor een technische reconstructie op basis van alle beschikbare informatie, waaronder de geluidsopnamen. ‘Er moet eindelijk een volledig beeld gevormd worden van wat er in de trein is gebeurd. Wij willen de waarheid boven tafel om het boek te sluiten.’

‘Voor de Staat staat voorop dat uit de opnamen niet blijkt dat er onrechtmatig is opgetreden’, zegt een woordvoerder van het ministerie van Defensie. ‘De opnamen zijn onder hectische en levensbedreigende omstandigheden gemaakt. In een fractie van een seconde moesten mariniers bepalen of iemand een bedreiging vormde of niet. Ze hadden de opdracht de kapers uit te schakelen, tenzij zij zich duidelijk waarneembaar overgaven. Je kunt niet horen of een kaper zich overgeeft of niet.’

Over het woord ‘genadeschot’ zegt de woordvoerder: ‘Even eerder spreekt de commandant over loeiende koeien. Het zou kunnen zijn dat er een koe gewond was. Je weet het gewoon niet.’ Een reconstructie acht de Staat niet nodig. Dat de opnamen zijn gemaakt voor ‘leerdoeleinden’ toont volgens Defensie aan dat er geen geheime instructies waren de kapers te executeren.

Het verslag van de geluidsband werpt een nieuw licht op het archiefonderzoek waarmee het ministerie van Justitie in 2014 de mariniers vrijpleitte. ‘Er was geen sprake van executies,’ zei toenmalig justitieminister Ivo Opstelten (VVD) indertijd. ‘Het boek kan nu dicht.’ De geluidsband was op het ministerie bekend. Toch wordt nergens vermeld dat een marinier in de trein sprak over het geven van een ‘genadeschot’.

Bron: DE VOLKSKRANT

Advertenties

Een gedachte over “Geluidsopnamen treinkaping De Punt: mariniers spreken van ‘genadeschot’ en kapers die zijn ‘kapotgeschoten’

  1. ‘Een woordvoerder zegt : ‘Even eerder spreekt de commandant over loeiende koeien. Het zou kunnen zijn dat er een koe gewond was. Je weet het gewoon niet.

    ‘Alle twee kapotgeschoten,’ zegt een marinier . ‘[achter][Portaal 1(14)][Alexander]… die leefde nog, die heb ik helemaal

    ‘Er was geen sprake van executies,’ zei toenmalig justitieminister Ivo Opstelten (VVD) indertijd. ‘Het boek kan nu dicht.’

    +/- 04.12u 11 Juni 1977 Portaal 1 ( 4-15 )

    Deze is dood, vraagt Dries, commandant Peeks bukt zich en schiet Max door zijn hoofd en zegt ja, nu wel, waarop 3 mariniers in zijn eenheid hem lachend bijvallen. Laten we beginnen met de jacht, zegt Dries en blaast op zijn ( destijds, nooit gebruikt geschenk ) jachthoorn voor het tweede ‘bizar‘ gedeelte achter in de trein, waarna het compleet uit de hand loopt.

    Stelletjes FARIZEEËRs, genoeg is genoeg.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s